Túi ni lông và hệ lụy khôn lường khi đựng đồ ăn, thải ra môi trường

Đi chợ dùng túi ni lông, ghé siêu thị lại đựng thực phẩm bằng túi ni lông, mua quần áo không thiếu túi ni lông, đồ uống take away lại là túi ni lông… Những thói quen này ngày ngày vẫn diễn ra, dẫu cho đài báo không ngừng kêu gọi cắt giảm túi ni lông, không ít cộng đồng, người trẻ, các doanh nghiệp nỗ lực với các chính sách, giải pháp vì môi trường.

Phải chăng chúng ta, những người tiêu dùng hiện đại vẫn chưa “nhìn thấu” những hệ lụy mà túi ni lông đang ngày ngày tác động đến môi trường và sức khỏe. 

Phải chăng những cải tiến tái chế bao bì vẫn chưa thực sự đủ sức lôi cuốn để dẫn đến hành động lan rộng? 

Nếu bạn, người đang đọc bài viết này vẫn chưa thấy rõ hậu quả và mức độ nguy hiểm của túi ni lông. Hoặc đã biết, đã hiểu nhưng không rõ phải làm như thế nào để thay đổi, để hành động, thì bài viết này sẽ có ích để bạn bỏ chút thời gian đấy nhé!

Túi ni lông phân hủy sinh học
Túi ni lông phân hủy sinh học

I/ Tác hại khôn lường của túi ni lông khi thải ra môi trường.

Cứ mỗi phút, trên thế giới lại có 1 triệu chai nhựa được bán ra, mỗi năm có 5.000 tỷ túi ni lông được tiêu thụ. Tại Việt Nam, ước tính trung bình mỗi gia đình sử dụng 1kg túi ni lông/tháng. Riêng Hà Nội và Hồ Chí Minh, mỗi ngày thải ra môi trường 80 tấn nhựa và ni lông.

Điều đáng nói là để phân hủy hết nhựa và ni lông, phải mất hàng trăm, thậm chí là hàng nghìn năm. Thế nhưng, trong khi đó túi ni lông không ngừng thải ra với tốc độ chóng mặt, tác động trực tiếp đến môi trường, hệ sinh thái, sinh vật trên trái đất như:

  • Đất đai xói mòn

Bao ni lông khi thải ra môi trường, lẫn vào đất làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loại thực vật bị nó bao quanh, cản trở sự phát triển của cỏ dẫn đến hiện tượng xói mòn đất, làm đất trên toàn cầu “xuống cấp”, phá vỡ đường sá, nhà cửa, gây sạt lở, phá vỡ hệ sinh thái.

  • Tàn phá hệ sinh thái

Túi ni lông nằm trong đất khiến cho đất không giữ được nước, dinh dưỡng. Điều này khiến cho cây trồng trên đất đó không phát triển được vì không thể chuyển nước và chất dinh dưỡng cho cây, ảnh hưởng đến hệ phát triển của hệ sinh thái. 

  • Ngập úng, lũ lụt

Bao bì ni lông vứt xuống cống, hồ, đập thoát nước làm tắc nghẽn các đường ống dẫn nước thải làm tăng khả năng ngập úng, lũ lụt, nhất là vào mùa mưa. Bạn có nhớ đến trận lũ vào tháng 10/2020 vừa rồi tại miền Trung?

  • Hủy hoại sinh vật

Mỗi năm có khoảng 12,7 triệu tấn rác thải nhựa thải ra biển, trong đó phần nhiều là bao bì ni lông, ống hút nhựa… Rác thải nhựa khi thải ra đại dương sẽ có mùi đặc biệt thu hút các sinh vật biển, khiến chúng nhầm tưởng là thức ăn và ăn phải rồi chết đi. Đây là lý do rất nhiều sinh vật, nhất là sinh vật biển quý hiếm như rùa biển đang ngày càng cạn kiệt.

túi nilong thải ra môi trường hủy hoại sinh vật
túi nilong thải ra môi trường hủy hoại sinh vật
  • Môi trường hôi thối

Túi ni lông vứt bừa bãi, không chỉ làm mất mỹ quan đường phố mà còn là tác nhân chứa vi khuẩn gây bệnh, làm tắc nghẽn cống, ứ đọng nước thải, hôi thối, ô nhiễm môi trường.

II/ Tác hại của túi ni lông với sức khỏe con người, không phải ai cũng biết 

Khi nhắc đến hệ lụy của túi ni lông, hầu hết chúng ta đều nhắc đến môi trường. Mà sự thực thì không phải ai cũng quan tâm đến 2 từ “môi trường”, khi mà với không ít người cụm từ này còn khá mơ hồ, hoặc ít nhất với họ hệ lụy của nó sẽ nằm ở “thì tương lai”

Thế nhưng, sự thật thì túi ni lông đang ngày ngày hủy hoại sức khỏe của con người. Đặc biệt hơn là khi nhịp sống ngày một nhanh, thức ăn tiện lợi lên ngôi, túi ni lông lại trở nên tiện lợi và gần như không thể thiếu.

  • Ung thư vì dùng túi ni lông đựng thức ăn nóng

Trong túi ni lông, đặc biệt là những loại túi ni lông giá rẻ thì hàm lượng phụ gia càng lớn, những phụ gia sử dụng để tạo độ dẻo, dai cho túi. Những phụ gia này khi bị làm nóng (70-80 độ C) sẽ tạo ra các chất độc. Trong đó điển hình là chất phụ gia hóa dẻo TOCP có thể làm tổn thương và thoái hóa thần kinh ngoại biên và tủy sống. Chất BBP có thể gây ngộ độc cho tinh hoàn, gây dị tật bẩm sinh nếu thường xuyên tiếp xúc. Mặt khác, trong số những chất độc này còn chứa các chất, kim loại như chì, cadimi gây hại cho não, tăng nguy cơ ung thư. 

Ung thư vì dùng túi ni lông đựng thức ăn nóng
Ung thư vì dùng túi ni lông đựng thức ăn nóng
  • Ung thư khi dùng túi ni lông đựng thức ăn chua

Trường hợp nếu sử dụng túi ni lông để đựng thực phẩm chua có tính axit cao như dưa, cà muối, chất độc trong túi ni lông sẽ gây độc cho thực phẩm, khi ngấm vào dưa chua, axit lactic ở trong dưa, cà hòa tan một số kim loại thành muối thủy ngân có thể gây ung thư.

  • Ung thư khi hít phải khí độc từ ni lông đốt cháy

Khi đốt bao bì ni lông, khí thải ra, đặc biệt là khí đi ô xin có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, ho ra máu ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư, các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh…

III/ Túi ni lông phân hủy sinh học – Giải pháp cứu nguy cho vấn nạn mang tên “túi ni lông” 

Túi ni lông khi thải ra môi trường sẽ gây ra nhiều hệ lụy, dùng sai cách sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Thế nhưng không thể phủ nhận rằng, túi ni lông là giải pháp đựng, đóng gói hàng hóa siêu tiện lợi, rẻ tiền. Điều này là vì túi ni lông sở hữu các đặc tính mà không phải loại túi nào (túi giấy, túi vải) có được như khả năng thấm nước, độ dẻo dai và đa năng, nhẹ, mềm, mỏng…

Túi ni lông phân hủy sinh học
Túi ni lông phân hủy sinh học

Không loại bỏ mà chọn cách giảm lượng hạt nhựa, tăng tốc độ phân hủy của túi ni lông gấp hàng trăm lần chính là giải pháp “cứu nguy” cho thực trạng bao bì nhựa hiện nay. Và sản phẩm của giải pháp này hẳn không ít người đã biết đến đó chính là túi ni lông phân hủy sinh học hay còn gọi với một cái tên khác là túi tinh bột mì.

Đây là loại túi được sản xuất từ hạt nhựa Biobased với thành phần chính chiếm 50% sẽ là nhựa nguyên sinh PE, 40% sẽ là sự góp mặt của tinh bột, đó có thể là bột mì, bột bắp, bột sắn, bã mía… Tùy mỗi đơn vị sản xuất mà tỷ lệ trộn sẽ khác nhau, phần còn lại là các hợp chất có nguồn gốc hữu cơ. 

Chính sự góp mặt của tinh bột giúp túi ni lông có khả năng phân hủy nhanh hơn, an toàn hơn cho người sử dụng và đặc biệt là cực kỳ thân thiện với môi trường. Cơ chế phân hủy như sau: Khi phối trộn các nguyên liệu, thành phần sinh học từ tinh bột được liên kết sâu vào bên trong cấu trúc mạch nhựa, dưới tác động của độ ẩm môi trường, thành phần sinh học sẽ lên men và tạo thành vi sinh vật bên trong mạch nhựa. Quá trình lên men cho nhựa vốn không phải là thành phần chịu nước trở nên chịu nước, làm cho vi sinh vật dễ dàng tấn công hơn vào mạch nhựa. Từ đó túi, bao bì sẽ được phân hủy hoàn toàn trong môi trường tự nhiên sau khi bị chôn ở môi trường ém khí.

Trung bình túi sẽ bắt đầu giảm cấp sau 6 tháng và phân hủy dần. Sau khoảng 5-10 năm túi tinh bột sẽ được phân hủy hoàn toàn, ngắn gấp nhiều lần so với các loại túi nhựa phải mất đến 1000 năm mới có thể phân hủy. Điểm đặc biệt là túi tinh bột vẫn giữ được các đặc tính bền, dai, không thấm, chịu nhiệt tốt, kín hơi của túi ni lông thông thường. Túi tinh bột cũng có nhiều màu sắc, mẫu mã đa dạng, có thể in logo, hình ảnh… phục vụ tốt các mục đích sử dụng khác nhau của doanh nghiệp. 

Túi ni lông là phát minh của con người, chúng không có lỗi nếu chúng ta sử dụng đúng cách. Như thế nào là đúng cách. Đó là khi không phải thứ gì cũng dùng túi ni lông mà có thể dùng túi vải dùng nhiều lần. Đó là khi sử dụng túi ni lông tái chế. Và đó là khi ưu tiên sử dụng túi tinh bột.